Inleiding

Nieuwe technologie roept binnen organisaties vaak twee tegengestelde reacties op. Innovatieteams willen snel de nieuwe tool of verwerking gaan starten, terwijl privacy- en compliance officers eerst zekerheid willen over risico’s en wettelijke kaders. Wanneer die belangen pas aan het einde van een project samenkomen, ontstaat een voorspelbaar conflict: de technologie is al gekozen, de verwachtingen zijn hoog en de privacyprofessional moet nog even snel beoordelen of het initiatief verantwoord is.

Een senior privacyprofessional voorkomt dat privacy wordt gereduceerd tot een laatste goedkeuringsmoment omdat hij op een eerder moment richting en kaders kan geven waarbinnen de innovatie mogelijk is. Door middel van een helder beoordelingskader en expliciete voorwaarden kan een organisatie leren en innoveren zonder daarbij de belangen van betrokkenen uit het oog te verliezen. Dat is alleen niet mogelijk wanneer de privacyprofessional pas op het laatste moment bij een nieuw project betrokken wordt.

---

Van ‘Mag dit?’ naar ‘Hoe kunnen we dit verantwoord doen?’

Wanneer je het privacyteam pas op het laatste moment betrekt in het proces, wordt de opdracht voor de privacyprofessional ontzettend verkleind naar het welbekende ‘mag dit volgens de AVG?’. Je bent dan vooral bezig met het uitvogelen van bewaartermijnen, het zoeken naar de juiste grondslag en het beoordelen van een verwerkersovereenkomst. En het liefst is de benodigde DPIA gisteren al uitgevoerd. Op deze manier lijkt privacy dan inderdaad een vertragende factor te zijn.

Wordt het privacyteam echter eerder betrokken bij het project, dan krijg je de interessantere vraag: ‘Hoe kunnen we het doel bereiken die effectief, innovatief én verantwoord is?’. Er kan dan meegedacht worden over welke gegevens daadwerkelijk nodig zijn, welk probleem het nieuwe project oplost, maar ook waar de risico’s voor betrokkenen zitten en hoe die verkleind kunnen worden.

Dat vraagt ook iets van de privacyprofessional zelf. Je moet verder kunnen kijken dan alleen de juridische beoordeling. Je moet begrijpen wat een project wil bereiken, hoe een proces werkt en welke technische mogelijkheden er zijn.

Natuurlijk zijn er grenzen. Niet ieder idee is rechtmatig of verantwoord uit te voeren. Soms moet een ontwerp wezenlijk worden aangepast en soms zal de conclusie inderdaad zijn dat iets niet kan.

Laat dat alleen niet het startpunt van het gesprek zijn.

Juist bij nieuwe technologie, data-analyse en AI is het belangrijk dat privacyprofessionals vroeg aansluiten. Zo kan de privacyprofessional nog invloed uitoefenen op het ontwerp.

Dat is ook waarom verantwoord innoveren geen verantwoordelijkheid van één afdeling is. IT, security, juridische zaken, privacy, architectuur en de business hebben allemaal een deel van de puzzel in handen. Door die kennis vroeg bij elkaar te brengen, voorkom je dat problemen pas aan het einde zichtbaar worden.

---

Privacy en innovatie hoeven daarom geen tegenovergestelde belangen te zijn.

Goede innovatie gaat niet alleen over de vraag of iets technisch mogelijk is. Het gaat ook over de vraag of je het op een manier kunt inzetten die uitlegbaar, beheersbaar en verantwoord is.

Daar hoort privacy naar onze mening ook thuis: aan het begin van het project zodat achteraf niet alle zaken nog snel gecontroleerd hoeven te worden.

Wil jij ook meer grip op je werk en leren hoe je als senior privacyprofessional te werk gaat? Meld je dan voor onze opleiding: Senior Privacy Professional – Privacy1.

---

Geschreven door Jalisa Kroezen-Schonewille, Privacy- en IT-jurist.

12 oktober 2026